Policy Watch - มีนาคม 2558

อัตราเงินเฟ้อเดือน ก.พ. 58 อยู่ที่ -0.52%  เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีที่แล้ว  และเพิ่มขึ้น 0.12% เมื่อเทียบกับเดือนที่แล้ว  โดยราคาน้ำมันยังเป็นปัจจัยหลักที่ดึงให้ดัชนีราคาลดลง ดัชนีราคาพลังงานลดลง 12.9%เมื่อเทียบกับปีก่อน  อัตราเงินเฟ้อติดลบต่อเนื่องกันเป็นเดือนที่สองแล้ว นั่นแปลว่าเศรษฐกิจไทยเข้าสู่ภาวะเงินฝืดแล้วหรือไม่?

 Q1: เงินฝืดคืออะไร

เงินฝืดไม่ใช่แค่เรื่องอัตราเงินเฟ้อติดลบ แต่ต้องดูปัจจัยอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น ราคาของสินค้าส่วนใหญ่ลดลงหรือไม่  ภาพรวมเศรษฐกิจหดตัวด้วยหรือไม่ คนจับจ่ายใช้สอยน้อยลง  รายได้คนลดลงหรือไม่ ฯลฯ

Q2: ทำไมเราต้องกังวลเรื่องเงินฝืด

การที่สินค้าราคาถูกลงฟังดูเหมือนจะเป็นเรื่องดี  แต่ถ้าราคาลดลงอย่างต่อเนื่อง จะส่งผลให้คนไม่ค่อยใช้จ่ายเพราะคิดว่าราคาจะถูกลงอีก  ลองคิดดูว่าถ้าเรารู้ว่า สินค้าชนิดหนึ่งจะลดราคาลงอีก เราก็คงจะไม่ซื้อของชิ้นนั้นในวันนี้  แต่จะรอจนราคาถูกลงจึงซื้อ  แต่พอคนไม่ซื้อมากๆ เข้า คนขายก็จำเป็นต้องลดราคาลงอีกเป็นวงจรแบบนี้ไปเรื่อย ๆ  ในที่สุดก็จะกระทบต่อกำไรของภาคธุรกิจและการจ้างงาน 

อีกผลกระทบของเงินฝืดคือทำให้ภาระหนี้ที่แท้จริงเพิ่มขึ้น  ถ้าลองนึกภาพโรงงานปากกามีหนี้อยู่ 100 บาท  ผลิตปากกาขายราคาด้ามละ 10 บาท  ถ้าผลิตปากกา 10 ด้าม ก็จะได้เงิน 100 บาท และสามารถใช้หนี้คืนได้ (คิดง่ายๆ ว่าไม่มีค่าใช้จ่ายอื่นๆ)  แต่ถ้าเกิดภาวะเงินฝืด ปากกาจากเดิมราคาด้ามละ 10 บาท  ตอนนี้เหลือด้ามละ 5 บาท ถ้าจะชำระหนี้จะต้องผลิตและขายปากกาถึง 20 ด้าม บริษัทหรือครัวเรือนที่มีหนี้มากก็จะประสบปัญหาในการชำระหนี้

Q3: เศรษฐกิจไทยเข้าสู่ภาวะเงินฝืดหรือไม่

เศรษฐกิจไทยยังไม่เข้าสู่ภาวะเงินฝืด  เพราะเงินเฟ้อติดลบอย่างเดียวไม่ได้แปลว่าเงินฝืด  ต้องดูปัจจัยอื่นๆ ที่ต้องดูประกอบกัน  ในประเทศที่ประสบกับภาวะเงินฝืดอย่างประเทศญี่ปุ่น เราจะพบว่านอกจากเงินเฟ้อที่ติดลบแล้ว  ยังพบว่าเศรษฐกิจญี่ปุ่นหดตัว อัตราการขยายตัวเศรษฐกิจติดลบ  ค่าจ้างที่แท้จริงลดลง คนคาดว่าเงินเฟ้อในระยะยาวจะยังคงต่ำมากหรือติดลบ เห็นได้จากผลตอบแทนพันธบัตรระยะยาวที่ต่ำมาก (ดูรูป 1)

ในขณะที่กรณีประเทศไทย  เงินเฟ้อทั่วไปเริ่มติดลบ (เมื่อเทียบกับปีก่อน) แต่ก็เกิดจากการลดลงของราคาสินค้าไม่กี่ชนิด เช่น ราคาน้ำมัน  ถ้าดูอัตราเงินเฟ้อพื้นฐานซึ่งตัดราคาน้ำมัน และราคาอาหารสดออกจะพบว่าเงินเฟ้อพื้นฐานเพิ่มขึ้น ราว 1.5จากช่วงเดียวกันของปีที่แล้ว  ในขณะเดียวกันเศรษฐกิจก็ยังพอขยายตัวได้ในปีนี้ (อย่างช้าๆ)เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า  การที่น้ำมันและอาหารราคาถูกลงทำให้รายได้ในกระเป๋าคนเพิ่มขึ้น  และจะเห็นได้ว่าการจ้างงานยังคงสูงมาก ชั่วโมงการทำงานยังไม่ลด  ค่าจ้างยังเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ  ผลตอบแทนพันธบัตรระยะยาวอยู่ในระดับที่ไม่ต่ำมาก

Q4: แล้วเงินเฟ้อจะติดลบต่อไปอีกนานหรือไม่

เงินเฟ้อเมื่อเทียบกับปีที่แล้วยังคงติดลบต่อไปอีกระยะ อย่างน้อยก็ในช่วงครึ่งปีแรก  ด้วยผลของราคาน้ำมันที่มีแนวโน้มลดลง  เพราะดัชนีราคาผู้บริโภคของไทยนั้นขึ้นอยู่กับราคาน้ำมันเป็นหลัก  ซึ่งราคาน้ำมันในตลาดโลกเริ่มลดลงราวเดือนสิงหาคมของปีที่แล้ว 

  


ดาวน์โหลดเอกสาร

  • เอกสาร "Policy Watch : เศรษฐกิจไทยกำลังเข้าสู่ภาวะเงินฝืดหรือไม่?"
    Downloads

More Reports